Yazım kurallarıyla ilgili örnek soru çözümleri, yazım kuralları için püf noktalar ve kurallar aşağıda sıralanmıştır, kpsscini.com başarılar diler.

YAZIM KURALLARI

BÜYÜK HARFLERİN KULLANIMI
1. Cümlenin ilk kelimesi büyük harfle başlar.
♦ Bu sınavı mutlaka başarmalıyım.
2. Şiirde yer alan her dizenin ilk harfi büyük yazılır.
Ne hasta bekler sabahı
Ne taze ölüyü mezar
Ne de şeytan bir günahı
Seni beklediğim kadar
(N. F.Kısakürek)
3. Özel isimlerin ilk harfi büyük yazılır.
♦ Ekrem
♦ Taner
♦ Ayten
♦ Ümmühan
♦ Yasin
♦ Fatma
4. Resmi yazılarda, saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren sözcükler büyük harfle başlar.
♦ Sayın Başkan
♦ Sayın Bakan
♦ Sayın Vali
5. Hitap sözcükleri de büyük harfle başlar.
♦ Aziz kardeşim
♦ Sevgili kızım
6. İnsan isimleriyle kullanılan saygı ve unvanların ilk harfi büyük yazılır.
♦ Ahmet Bey
♦ Zerrin Hanım
♦ Tamirci Mustafa

! UYARI
Akrabalık adları küçük harfle başlar. Ancak akrabalık anlamı taşıyan sözcük, yakınlık derecesini bildirmek yerine, o kişinin lakabıysa o zaman büyük harfle yazılır.

♦ Ahmet dayı
♦ Dayı Ahmet
7. Bölge, dağ, ova, deniz, göl, akarsu, orman, kıta adları özel ismi belirtiyorsa büyük yazılır.
♦ Karadeniz Bölgesi
♦ Hasan Dağı
♦ Marmara Denizi
♦ Tuz Gölü
♦ Asya Kıtası
8. Hayvanlara verilen isimlerin ilk harfleri büyük yazılır.
♦ Tekir
♦ Minnoş
♦ Boncuk
9. Yapı, yapıt, ören yeri isimlerinin her kelimesinin ilk harfi büyük yazılır.
♦ Yedi Uyurlar
♦ Çamkoru
♦ Saklı Kent
10. Ülke adlarının ilk harfi büyük yazılır.
♦ Türkiye, Yunanistan
♦ Iran, Avusturya
11. Paragraf içinde nokta, soru işareti ve ünlem işaretiyle biten cümleden sonra başlayan sözcüğün baş harfi büyük yazılır.
♦ Acaba ne diyecek, nasıl davranacaktı? Birden bağırdı: Dışarı çık! O kadar!

Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?
A) Dün, sokakta komşumuz doktor Ali Yüksel Bey’i gördüm.
B) Öğretmen Candan Hanım doktora gidecekmiş.
C) Sınıfımızdaki iki Ali’den büyük olanı iyi bir sporcudur.
D) Ali Bey beni, kardeşi Orhan’la tanıştırdı.
E) Amcamın teğmen olan küçük oğlu Ahmet, sınıfın en çalışkanıymış.
Çözüm
A seçeneğinde “doktor” sözcüğü, unvan olarak kullanıldığı için büyük harfle başlamalıdır. Diğerlerinde yazım yanlışı yoktur. Yanıt A
12. Semt, mahalle, cadde, sokak, bulvar isimleri özel bir isme gelip yer anlamı veriyorsa büyük harfle başlar.
♦ Cumhuriyet Bulvarı
♦ Fakülte Caddesi
♦ Okul Sokak
13. Zarf üzerine yazılan her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
♦ Sayın Hüseyin Güngör
Konya
14. Belirli bir zamanı bildiren tarihlerde ay ve gün adlarının ilk harfi büyük yazılır.
♦ 27 Temmuz 1989 Perşembe
♦ 29 Mayıs 2000
♦ Okullar eylülde açılacak.

! UYARI
Yön adları, kıta anlamında kullanılırsa büyük harfle başlar.
♦ Batı her dönemde Doğu‟ya üstün gelmiştir.

15. İş yerlerini, çalışma odalarını gösteren levhalarda tek kelimeler büyük harfle başlar. Birden çok kelimeyle yazılanlarda sadece ilk harf büyük yazılır.
♦ Müdür
♦ Başkan
♦ Otobüs durağı
♦ Yaya geçidi
16. İki ve ikiden çok kelime ile oluşan dergi, gazete, kitap adları ve şiir başlıklarında “ve, ile” bağlaçları dışında her kelimenin ilk harfi büyük yazılır.
♦ Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi
♦ Yaprak Dökümü
♦ Otuzbeş Yaş
17. Kurum ve kuruluş adlarının tüm kelimelerinin ilk harfleri büyük yazılır.
♦ Milli Eğitim Bakanlığı
♦ Emekli Sandığı
♦ Abidinpaşa Lisesi
♦ Ankara Üniversitesi
18. Gezegen adları coğrafi terim olarak kullanılırsa büyük harfle başlar.
♦ Ay Dünya’nın, Dünya da Güneş’in uydusudur.
Onun dünya kadar borcu var.
19. Yer-yön adları özel isimden önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük harfle başlar.
♦ O, Doğu Karadeniz‟e gitti.
O, Karadeniz‟in doğusuna gitti.

Örnek Soru
I. Yaz olimpiyatları genellikle Temmuz’da yapılır.
II. 3 haziranda festival alanında buluşalım.
III. Çağlar Boyu, bu gelenek Anadolu’da yaşamıştır.
IV. Tepeye tırmanan dağcılar, manzaraya hayran kaldı.
V. İlk sivil gazeteyi, Şinasi ve bir arkadaşı çıkardı.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde yazım yanlışı yoktur?
A) I. ve II. B) II. ve III. C) III. ve IV.
D) III. ve V. E) IV. ve IV
Çözüm
I. cümledeki “Temmuz’da”, II. cümledeki “haziranda”, III. cümledeki “Boyu” sözcüklerinin yazımı yanlıştır. Son iki cümlede ise herhangi bir yazım yanlışı yoktur. Yanıt E

Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili yazım yanlıĢı yoktur?
A) Dün akşam Ceyda öğretmenle görüştüm.
B) Öğrenciler Küre dağlarına gezi düzenliyor.
C) Atatürk bulvarı yarına kadar kapalı kalacak.
D) Sevda Hanım 1985‟te Ata Lisesi‟ni bitirir.
E) Ahmet Bey, Sema hanımla görüşmeyecek mi?
Çözüm
A seçeneğinde “öğretmen”, B seçeneğinde “dağlarına”, C seçeneğinde “bulvarı”, E seçeneğinde “hanımla” sözcüklerinin ilk harfi büyük yazılmalıdır.
Yanıt D
EKLERE BAĞLI YAZIM YANLIŞLARI
“-DE” EKİ VE “DE” BAĞLACININ YAZIMI
1. “de” bağlacı kendisinden önce gelen sözcükten ayrı yazılır. Cümleye “diğerleri gibi, bile” anlamlarından birini katar, “de” bağlacını cümleden çıkardığımızda cümlenin yapısı bozulmaz.
♦ Ahmet de vefasız çıktı.
♦ Sokakta da dikkatli olmalıyız.
2. İsmin hâl eki olan “-de” kendisinden önceki sözcükle her zaman birleşik yazılır. Cümleye “bir yerde, zamanda, kişide bulunma, kalma” anlamlarından birini katar. Cümleden çıkarıldığında cümlenin yapısı bozulur.
♦ Burada artık durmayalım.
♦ Evde, işte, sokakta hep seni düşündüm.

! UYARI
-de eki, çekim eki olduğu için özel isimlerle birlikte yazıldığında kesme imiyle ayrılır.
♦ Kitabım dün akşam Berk’te kaldı.
♦ Haftaya Ankara’da müzik festivali başlayacak.

Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Nasıl oldu da beni hatırlayamadı, bir türlü anlayamadım.
B) O kadar çok çalıştı ki havanın karardığını fark etmedi.
C) Bugün sinemaya gidelim, yarında size geliriz.
D) Yarınki toplantıya kimlerin katılacağı belli değil henüz.
E) Geçmişte yaşanan tatsızlıkların unutulmasını istiyordu artık.
Çözüm
“Yarında” sözcüğünde “da” bağlaç olduğu için ayrı yazılmalıdır.
Yanıt C
“Kİ” BAĞLACI VE “-Kİ ” EKİNİN YAZIMI
1. Bağlaç olan “ki” kendisinden önce gelen sözcükten ayrı yazılır. Cümleleri birbirine bağlama görevini üstlenir.
♦ Öyle çok çalışmış ki tüm sorulan cevapladı.
2. İlgi zamiri olan “-ki” kendisinden önce gelen kelimeyle her zaman birleşik yazılır. Ses uyumlarına uymaz.
♦ Sizinki ne zaman geliyor?
3. Sıfat türeten “-ki” kendisinden önce gelen kelimelerle her zaman birleşik yazılır.
♦ Dolaptaki gömlek, salondaki ayna…
4. Bazen “ki” bağlacı kendinden önce gelen öğenin güçlendirilmesi için kullanılır. Bu hâlde “ki” ayrı yazılır.
♦ Siz ki bizim geleceğimizsiniz…

! UYARI
Bağlaç olduğu halde bitişik yazılan ki‟ler vardır.
Bunlar; “mademki, halbuki, oysaki, meğerki, çünkü, sanki, belki”

! UYARI
“ki” nin bulunduğu sözcüğe -ler, -lar eki getirildiğinde sözcük anlamsız oluyorsa “ki” ayrı yazılır.
♦ Bir şey biliyor ki konuşuyor, (biliyor kiler = anlamsız)
♦ Sokaktaki kavga büyüdü, (sokaktakiler = anlamlı)

“ Mİ ” SORU EDATININ YAZIMI
1. “Mi” soru edatı kendisinden önce gelen kelimeden ayrı yazılır. Kendisinden sonra gelen eklerle birleşik yazılır.
♦ Giden kardeşin mi?
♦ Siz de gelir misiniz?
2. “Mi” edatı cümleye soru anlamı katsın veya katmasın her zaman ayrı yazılır.
♦ Neşesiz oldu mu çekilmiyor.

“ İLE ” EDATININ YAZIMI
1. “ile” edatı istenirse kelimeden ayrı yazılabilir.
♦ karga ile tilki
♦ anne ile çocuk
♦ öğrenci ile öğretmen
2. Ünsüzle biten kelimelere bitişik yazıldığında “-la” ve “-le” şekline gelir.
♦ insanla
♦ çocukla
♦ kalemle
♦ terlikle
♦ ekmekle
3. Ünlü ile biten kelimelerin sonuna getirildiğinde araya “y” kaynaştırma harfi girer.
♦ araba-y-la
♦ elbise-y-le
♦ kutu-y-la
İDİ, İMİŞ, İSE, İKEN EKLERİNİN YAZIMI
Bu ekler önceki sözcüğe hem bitişik hem de ayrı yazılabilir. Ancak genellikle bitişik yazılmaktadır.
♦ akar iken  > akarken
♦ gelmiş ise > gelmişse
♦ gitmiş idi  > gitmişti
♦ yapacak imiş > yapacakmış
BİRLEŞİK SÖZCÜKLERİN YAZIMI
1. Birleşik sözcükler farklı şekillerde yazılır. Anlam kayması yoluyla oluşan birleşik sözcükler bitişik yazılır.
♦ denizaltı
♦ ayakkabı
♦ boyunbağı
2. Birleşme sırasında bir ses olayı meydana gelmişse bitişik yazılır.
♦ affetmek
♦ zannetmek
♦ hissetmek
♦ seyretmek
3. Sözcük türü kayması yoluyla oluşanlar bitişik yazılır.
♦ kaptıkaçtı
♦ gecekondu
4. İki veya daha çok kelimeden oluşan yer isimleri bitişik yazılır.
♦ Abidinpaşa
♦ Şereflikoçhisar
♦ Kırıkkale
5. İsim ve sıfat tamlaması şeklinde oluşan ve kalıplaşan özel isimler bitişik yazılır.
♦ Pamukova
♦ Elmadağ
6. Tamlama şeklinde oluşmuş ancak kalıplaşmamış özel isimler ayrı yazılır.
♦ Türkiye Cumhuriyeti
♦ Kardeş Gediği
KISALTMALARIN YAZIMI
1. Büyük harflerle yapılan kısaltmaların arasına nokta konmaz. Kısaltmadan sonra gelen ekler kısaltmanın okunuşuna göre yazılır, kesme işaretiyle ayrılır.
♦ Türkiye AB’ye üye olmaya çalışıyor.
♦ THY’nin İstanbul – Erzincan seferi başladı.
♦ TDK’nin yeni başkanı seçildi.
2. İlk harfi büyük, sonraki harfleri küçük kısaltmalardan sonra nokta konur.
♦ Dr.
♦ Avk.
♦ Prof.
♦ Doç.

! UYARI
Küçük harflerle yapılan kısaltmalara gelen ekler, kısaltmanın açılımındaki okunuşuna göre yapılır.
♦ Doktorun evi buradan çok uzaktı.
Dr’un evi buradan çok uzaktı.

SAYILARIN YAZIMI
1. Sayılar rakamla yazıldığı gibi yazıyla da yazılabilir. Yazıyla yazıldığında sayı adları ayrı ayrı yazılır.
♦ İki yüz elli bin beş yüz yirmi
♦ Üç yüz on dört
2. Ancak finanssal işlemlerde sayıların arasına sayı yazılmaması için birleşik yazılabilir.
♦ Beşmilyonyüzyirmiüçbindörtyüz TL
3. Sayılara getirilen ekler kesme imiyle (işaret) ayrılır.
♦ Yarın Kızılay’da saat 15’te buluşalım.
♦ 4’ten 2’yi çıkarırsak, 2 kalır.

TARİHLERİN YAZIMI
Gün, ay ve yıl bildiren tarihler farklı şekillerde yazılabilir.
♦ 27.07.1989
♦ 30 Ekim 1996
! UYARI
Gün ve ay adlarının yanında rakam varsa büyük harfle başlatılır.
♦ Berk, her pazar işe gider.
♦ Gelecek yıl haziran ayında tatile gideriz.
♦ 22 Mayıs Pazar günü KPSS var.

İKİLEMELERİN YAZIMI
İkilemeleri oluşturan kelimeler ayrı ayrı yazılır. Aralarına herhangi bir noktalama işareti konmaz.
♦ Aşağı yukarı iki yıl oldu.
♦ Ağır ağır geliyor.
♦ Çocuk yine saçma sapan konuşuyor.

Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki altı çizili sözcüğün yazımı yanlıştır?
A) Son dönem şairleri bu antolojiye alınmamış.
B) Voleybolcular otobüslerine bindiler.
C) Kardeşi bu filmin yönetmenliğini üstlenmiş.
D) Antırenör bugünkü çalışmayı erken bitirdi.
E) Bu zürafa hayvanat bahçesine yeni gelmiş.
Çözüm
“antırenör” sözcüğünün yazımı yanlıştır, doğru yazımı “antrenöre olmalıdır.
Yanıt D

Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) AŞTİ’den kalkacak olan otobüsler zamanında hareket ediyor.
B) Geçen yıl TDK’nun yeni sözlüğünü almıştım.
C) Bu yıl İTÜ’yü kazanan öğrenciler çok şanslıydı.
D) MEB’in liselerde yapacağı sınavın tarihi belli oldu.
E) TBMM’nin yıl sonu toplantıları bir ay sürecek.
Çözüm
B seçeneğindeki “TDK‟nun” kısaltmasında kısaltma “ke” ile bittiği için TDK‟nin” olmalıdır.
Yanıt B
Örnek Soru
Aşağıdaki tümcelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?
A) Elimden düşen kristal vazo param parça oldu.
B) Kaynayan çaydanlık neşeli sesler çıkarıyordu.
C) Penguenlerle ilgili harika bir belgesel izledim.
D) Gençlerin dilindeki tuhaf sözcükleri anlayamıyorum.
E) Eskişehir de son derece temiz ve güzel bir şehir.
Çözüm
A‟da geçen “paramparça” sözcüğü daima bitişik yazılır. Bu sözcük bir ikileme değil, pekiştirme sıfatıdır. Pekiştirme sıfatları asla ayrı yazılmaz.
Yanıt A
Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde eklerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?
A) Geçen yıl 7’nci Cadde’de oturuyordum.
B) Yazar,1975’te Galatasaray Lisesi’ni bitirir.
C) Pazartesi günü sizde bizimle gelin.
D) Eylülün 12’sinde yeni işine başlayacak.
E) İMKB’den alınan bilgileri değerlendiriyoruz.
Çözüm
C seçeneğinde “sizde” sözcüğünde “de” bağlaç olduğundan ayrı yazılmalıdır.
Yanıt C
Örnek Soru
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bütün sözcükler doğru yazılmıştır?
A) Yalnız kalmaktan pek hazzeden biri değilim.
B) Hazırladığı sılaytlarla güzel bir sunum yaptı.
C) Çeliğin bu şarkısı uzun yıllar dillerden düşmedi.
D) Çayda ki etkin madde “tein” adını taşır.
E) Doktorlar obeziteyle mücadele etmeye çalışıyor.
Çözüm
A‟da geçen “hazzeden”, B‟de “sılaytlarla”, C‟de “Çe‟lik‟in”, D‟de “Çaydaki” sözcükleri yanlış yazılmıştır. E‟de herhangi bir yazım yanlışı söz konusu değildir.
Yanıt E

YAZIM ( İMLA) KURALLARI :
SES BİLGİSİ :

1. Ünsüz Benzeşmesi :

“ f , s , t , k , ç , ş , h , p” Türkçede ki sert ünsüzlerdir. Bir sözcük “ sert
ünsüzle bitiyor” ve o sözcüğe , “ ünsüzle başlayan bir ek geliyorsa” ekin başındaki
ünsüz , “ sertleşir ” Buna “ Ünsüz benzeşmesi ” denir.

– Ahbap – ça bir tutum takındı.
– Kendisinden yaş – ça küçüktü.
– Başını hafif – çe öne eğdi.

UYARI : “ Dahi , bile ” anlamı içeren ve her zaman ayrı yazılan de bağlacı , hiçbir
zaman
“ ta , te ” ye dönüşmez. “ de bağlacı ” ünsüz benzeşmesi kuralının dışında kalır.

2.Ünsüz Değişimi ( Yumuşaması ) : “ p , ç , t , k “ sert ünsüzleriyle biten sözcükler
, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında “ p , ç , t , k ” sert ünsüzleri “ b , c , d, g ”
ye dönüşerek yumuşar.

( Fakat bu kural her sözcükte geçerli değil )
Dolap – a >> Dolaba
Kanat – ı >> Kanadı

UYARI : Yabancı kökenli olan kimi sözcüklerde “ Ünsüz yumuşaması ” ( değişimi )
yapılmaz.

– Sınavda hukuk – u seçecekmiş

– Seyahati iyi geçmemiş
di

UYARI : “ Özel isimlerde “ , özel isimleri yazarken “ ünsüz değişimi yapılmaz ; ancak okurken yapılır.

– Zonguldak’ a yerleştiklerini duydum.
ğ

3. Ses Düşmesi : ( Ünlü Düşmesi )

– İki heceli kimi sözcükler , “ünlüyle başlayan ” bir ek alınca sözcüğün ikinci
hecesindeki ünlü düşer. Bu ses olayı , yazıya geçirilmediğinde “ Yazılım yanlışı “ ortaya çıkar.

– Omuz – u >> Omzu

– Oğul – u >> Oğlu

– Bir isim ve bir yardımcı eylemle kurulan bazı birleşik eylemlerde 2. ünlünün
düştüğü görülür. Ünlü düşmesi görülen bu birleşik eylemler “ bitişik ” yazılmalıdır.

– Şükür – et >> Şükret –
İsim Yardımcı
eylem

– Kahır – ol >> Kahrol –
İsim Yardımcı
eylem

“ Bazı birleşik sözcüklerin oluşumu” sırasında da ünlü düşmesi görülür.
– Ne asıl >> Nasıl

– Cumaertesi >> Cumartesi

– Ne – için >> Niçin
Yapım eki almış kimi sözcüklerde de “ ünlü düşmesi “ görülür.
– Yanıl – ış >> Yanlış

– Sarı – ar >> Sarar –
4 .Ünsüz Düşmesi :

Türkçede “ k “ ünsüzüyle biten sözcüklerden sonra “ – cik “ eki gelirse sözcüğün
sonundaki “ k “ ünsüzü düşer.

– Ufak – cık >> Ufacık
– Minik – cik >> Minicik
5. Ünlü Daralması :

“ a ” ve “e ” ünlüleriyle biten eylemlerden sonra “ – yor “ eki gelirse eylemin son
ünlüsünde daralma olur. Buna “ Ünlü daralması ” denir.
İste – yor >> İstiyor

Ağla – yor >> Ağlıyor

6. Ünsüz Türemesi :

Bir isim ve bir yardımcı eylemle kurulan bazı “ birleşik eylemlerde “ bir ünsüzün
türediği görülür. Ünsüz türemesi olan birleşik eylemler her zaman bitişik yazılır.

– His – et >> Hissetmek
İsim Yardımcı
eylem

– Af – et >> Affetmek
İsim Yardımcı
eylem

– Zan – et >> Zannetmek
İsim Yardımcı
eylem

7. N , M Değişimi :

Türkçede “ b “ den önce gelen “ n “ ünsüzü “m” ye dönüşür.

Yanlış Doğru

Tenbel >> Tembel
Çarşanba >> Çarşamba
Canbaz >> Cambaz
Sünbül >> Sümbül

Not : Bu kuralı yazıya geçirmemek yazım ( imla ) yanlışıdır.

UYARI : Bu kural , özel isimlerde ve birleşik sözcüklerde aranmaz.

– Safranbolu
– İstanbul

– Binbaşı
– Onbaşı

Özel isim
Birleşik sözcük

8 . Ünlü Türemesi :

“ – cık , – cik ” ekini alan kimi sözcüklerde bir ünlünün türediği görülür.

– Bir – i – cik
– Genç – e – cik

NOT 1 : Türkçede bazı sözcüklerde “ r , p “ ünsüzlerinin yer değiştirdiği görülür.
Bu ünsüzlerin yer değiştirmesi , yazım yanlışına sebep olur.

Yanlış Doğru

Torpak >> Toprak
Kirbit >> Kibrit
Kiprik >> Kirpik

NOT 2 : “ Yanlış ve yalnız “ sözcüğünün yazımlarını karıştırmamak gerekir. “ Yanıl –
“ eyleminden türeyen yanlış sözcüğünü yalnış şeklinde ; yalınız sözcüğünden gelen
yalnız kelimesini yanlız şeklinde yazmak imla – yanlışıdır.

Doğru Yanlış
Yanlış Yalnış
Yalnız Yanlız

“ De”nin Yazımı :

Türkçede iki “ de “ vardır :
1 . Bulunma hal eki olan – de :

“ Yer , zaman “ anlamı içeren hal eki olan – de sözcüğe daima bitişik yazılır.

“ Ünsüz benzeşmesi “ kuralına göre bu ek “ – ta , – te “ ye dönüşebilir. Cümleden
çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulur. Özel isimlere ve sayılara getirildiğinde bu ek
kesme işaretiyle ayrılır.

– Kars’ta oturuyorlarmış.

– Ankara ‘ da akrabaları varmış
– Yarın 14.45 ‘te toplantı yapılacak.
2. Bağlaç olan de :

“ Dahi , bile “ anlam içerir ve daime ayrı yazılır. Hiçbir zaman “ ta , te “ ye

dönüşmez , ünsüz benzeşmesi kuralının dışında kalır. Cümleden çıkarıldığında
cümlenin anlamı daralır ; ama bozulmaz.

– Sanatçı , romanlarında da sosyal olaylara yer vermiş.
– O da sınava hazırlanıyormuş.

“ – ki ” NİN YAZIMI :

Türkçede üç “ ki “ vardır :

1. Sıfat türeten – ki : Bir ismi niteler ve daima bitişik yazılır.

– Bahçedeki çiçekleri suladı.

– Kitaptaki soruları çözdü.

2. İlgi zamiri olan – ki : Bir ismin yerini tutar ve daima bitişik yazılır.

– Sizin arabanız yeni , bizimki biraz eski
– Onun yazısı çok güzel ya seninki ?

3. Bağlaç olan – ki : Yargıları birbirine bağlar ve daima ayrı yazılır. Cümleden
çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz.

– Dışarı çıktık ki yağmur başladı.

– Siz ki çalışıyorsunuz bizi anlarsınız.

“ a “ ve “ e “ Ünlüleriyle Biten Eylemlerin Yazımı :

“ a” ve “e” ünlüleriyle biten eylem kök ya da gövdelerine , “ a ” ya da “ e ”
ünlüsüyle başlayan bir ek geldiğinde eylemin son ünlüsünde bir değişme olmaz.

– Anla – y – an >> Anlıyan
– Bil – me – y – en >> Bilmiyen

– İkilemeler , daima ayrı yazılır ve aralarına hiçbir noktalama işareti getirilemez !

– Onunla uzun uzun konuştu.

– İleri geri konuşuyordu.

– Art arda kötü şeyler yaşadı.

– Bu işi er geç başaracak.

– Pekiştirmelerin Yazımı :

– Türkçede “ m , p , r , s ” ünsüzleriyle oluşturulan pekiştirmeler daima bitişik
yazılır.

– Sapasağlam bir binaydı.

– Yapayalnız bir insandı.
– Sayıların Yazımı :

– Bilimsel nitelik taşımayan anlatımlarda , sayılar “ yazıyla ” yazılabilir. Bu durumda
sayıların her basamağı ayrı yazılır.

– Sınava on sekiz gün kaldı.

– Yaş otuz beş yolun yarısı eder.

– “ Bilimsel nitelikli ” anlatımlarda sayılar yazıyla değil ; rakamla yazılır.

– Ülkemizin yüzölçümü 780.576 km2 dir.

– Ağrı Dağı , 2500 metreden yüksektir.

– “ Çok sıfırlı ” büyük sayıların , ana sayılardan sonraki basamakları , “ yazıyla ”
gösterilebilir.

– 5 milyar 630 milyon lira borcu var.

– Not 1 : Parayla ilgili belgelerde , sayıların “ bitişik ” yazılması zorunludur.

– ( İkiyüzmilyon )

– Not 2 : Sayılara “ – inci ” getirilebilir. Bu ek, ünsüzle biten sayılara “ – inci ”
şeklinde ünlüyle biten sayılara ise “ nci ” şeklinde getirilmelidir ! Aksi takdirde
yazım yanlışı olur.

– Cumhuriyet ‘ in 85’inci yılını kutladık.
– Bu romanın , yakında 6’ncı baskısı çıkacak.

Kısaltmaların Yazımı :

– “ Birden fazla sözcükten oluşan “ kısaltmalarda her sözcüğün baş harfi alınır ; bu
tür kısaltmalarda harfler arasına “ nokta ” konmaz.
– Bu kısaltmalara ekler , kısaltmanın açılımına göre değil ; okunuşuna göre getirilir.
Aksi takdirde yazım yanlışı ortaya çıkar. Sözcüklerin baş harflerinin alınmasıyla
oluşturulan kısaltmalar daima büyük harfle yazılır.

– ÖSS ‘ de büyük bir başarı gösterdi.

NOT : Herhangi bir adın ( sözcüğün ) kısaltması , genellikle sözcüğün ilk iki , üç
harfi alınarak yapılır. Bu kısaltmaların ilk harfi büyük yazılır ve kısaltmanın sonunda
“nokta” kullanılır.

Doçent – Doç.
Cadde – Cad.
İstanbul – İst.

Alıntı Kelimelerin Yazılışı :

– “ İki ünsüzle başlayan “ batı kökenli alıntılar , ünsüzler arasına “ ünlü konmadan “
yazılır.

Gram Grup

Gramer Kral

Kredi Klasik

Kritik Plan

– İçinde yan yana iki veya daha fazla ünsüz ” bulunan batı kökenli alıntılar ,
ünsüzler arasına “ ünlü konmadan ” yazılır.

– Apartman

– Elektrik

– Program

– Telgraf

“ İki ünsüzle biten batı kökenli alıntılar ” ünsüzler arasına “ ünlü konmadan ” yazılır.

– Film – Lüks – Risk

– Form – Modern – Slayt

– Teyp

NOT 1 : “ Coğrafya , fotoğraf , topoğraf ” kelimelerinde “ g ” ler “ ğ ” ye
dönüşür.

NOT 2 : “ Tıraş ve kılavuz ” sözcüklerinde “ı” ünlüsü bulunur.

– Belgisiz Sıfat ve Belgisiz Zamirlerin Yazımı :

“ Birkaç , birçok , biraz , hiçbir ” sözcükleri bir ismi nitelediğinde “ belgisiz
sıfat ” , bir ismin yerini tuttuklarında ise “ Belgisiz zamir ” görevini
üstlenirler. Her iki durumda da “ bitişik ” yazılırlar !

– Ankara ‘ da birkaç gün kalacak.

– Öğrencilerden birkaçı konuyu anlamamış.

– Umudunu hiçbir zaman kaybetmedi.

– Hiçbiri görüşlerime karşı çıkmadı.

NOT 1 : “ Birtakım ” sözcüğü “ bazı ” anlamına geliyorsa bitişik , sayı
anlamında kullanılırsa ayrı yazılır.

– Birtakım insanlar bunu anlamaz.

– Buraya bir takım koltuk alalım.

NOT 2 : “ Şey “ Sözcüğü daima ayrı yazılır.

– Arkadaşıma bir şeyler söyledi.

NOT 3 : “ Her an , her zaman , her yer , her şey … ” sözcükleri daima
ayrı yazılır.

– Şehrin her yerini büyük bir keyifle gezdik.

NOT 4 : “ Pek çok , pek az ” sözcükleri daima ayrı yazılır.

– Okulda pek çok arkadaşı vardı.

Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler :

– Rakamla başlayan cümlelerde , rakamdan sonra gelen kelime “ büyük harfle ”
başlamaz.

– 1940 yılında dünyaya gelmiş.

– Şiirlerin her dizesi , “ büyük harfle ” başlar.

– Yolcuyum bir kuru yaprak misali ,
Rüzgarın önüne katılmışım ben.

( F. Nafiz ÇAMLIBEL )

– Cümle içinde başkasından alınan ve tırnak içine alınan cümleler “ büyük harfle ”
başlar.

– Atatürk , gençliğe : “ Ey Türk istikbalinin evladı ! ” diye sesleniyor.

– İki çizgi ( veya virgül ) arasındaki “ açıklama cümleleri ” büyük harfle başlamaz.

– Arkadaşımla – en sevdiğim arkadaşımdır – bugün uzun uzun konuştuk , dertleştik.

– İki noktadan sonra gelen cümleler de büyük harfle başlar.

– Kipling : “ Çınar olamıyorsan çalılıktaki en heybetli funda olmalısın ” diyor.
– İki noktadan sonra “ cümle nitelinde olmayan ” örnekler sıralanırsa bu örnekler ,
büyük harfle başlamaz.

– Türkçede sekiz sözcük türü vardır : isim , sıfat , zarf zamir …

– Resmi yazılarda “ saygı bildiren “ sözler ve bu sözlerden sonra gelen makam ,
mevki ; ünvan bildiren kelimeler büyük harfle başlar.

– Sayın Vali

– Sayın Başkan

– Özel isimlerden önce ya da sonra kullanılan ünvan adları , lakaplar büyük harfle başlar.

– Avukat Ahmet Bey

– Öğretmen Ayşe Hanım

– Baltacı Mehmet Paşa …

UYARI : “ Akrabalık adları ” büyük harfle başlamaz.

– Ayşe teyze ..
NOT : Akrabalık bildiren kelimeler , başa gelirse lakap yerine geçtiği için büyük harfle başlar.

– Nine Hatun

– Dayı Kemal

– “ Saray , köşk , kale , köprü , anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri “ büyük
harfle ” başlar.

– Erzurum Kalesi – Topkapı Sarayı

– Boğaziçi Köprüsü – Dolmabahçe Sarayı

– Zafer Anıtı …

– “ Kitap , dergi , gazete “ adları , büyük harfle başlar.

– Reşat Nuri Güntekin ‘ in “ Anadolu Notları ” adlı eseri gezi türünün en güzel
örneklerindendir.
NOT : Özel ada dahil olmayan , gazete , dergi … ” sözler , büyük harfle
başlamaz.

– Hürriyet gazetesi

– Varlık dergisi …

– “ Kurum , kuruluş adları ” büyük harfle başlar .

– Türk Dil Kurumu ,

– Çocuk Esirgeme Kurumu

– Türkiye Büyük Millet Meclisi …

– “ Devlet adları ” büyük harfle başlar.

– Türkiye Cumhuriyeti

– Amerika Birleşik Devletleri …

Yer adları ( Kıta , ülke , bölge , il , ilçe , cadde , sokak … ) büyük harfle başlar.

– Asya – Avrupa – Türkiye – İç Anadolu

– Ziya Paşa Bulvarı – Emek Sok.

– Amasya’ nın Merzifon ilçesinde oturuyorlar.

– “ Milli ve dini bayram adları ” büyük harfle başlar.

– Cumhuriyet Bayramı ,
– Ramazan Bayramı ,
– 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı ,
– Nevruz Bayramı …

Ayrıca ; “ bayram niteliği kazanmış “ günlerin adları , büyük harfle başlar.

– Tıp Bayramı …

– Yer ve millet adlarıyla kurulan birleşik kelimelerdeki , özel adlar “ büyük harfle ”
başlar. Özel ada dahil olmayan diğer kelime ise küçük harfle başlar.

– Antep fıstığı ,
– Hindistan cevizi ,
– Japon gülü ,
– Maraş dondurması ,
– Van kedisi …

Cümlelerin ilk harfi büyük harfle başlar.

“ – Hiçbir şey konuşmadan bir saat kadar yürüdük. Az sonra da ulu bir çınarın
gölgesinde yıkılıp dağılmaya bırakılmış boş bir su değirmenini geçtik.”

Kişi adları , soyadları ; hayvanlara verilen isimler ( yani tüm özel isimler ) büyük
harfle başlar.

– Orhan Veli Kanık Garip akımının temsilcilerindendir.

– Onun köpeğinin adı Karabaş’tı.

Dil adları ; din ve mezhep adları büyük harfle başlar.

Türkçe , İngilizce , İslamiyet ….

Dünya , Güneş , Ay ve Gezegen Adlarının Yazımı :

“ Dünya , Güneş , Ay ” sözcükleri coğrafi terim anlamlarıyla kullanıldıklarında büyük
harfle ; diğer durumlarda küçük harfle başlar.

– Biliyoruz ki Dünya’nın ısı kaynağı Güneş’tir.

– Bu ev , pek güneş almıyor.

– Bu haberi alınca dünyalar onun oldu.

“ Mi ” Soru Edatının Yazımı :

“ Mi ” soru edatı , kendinden önceki sözcükten ayrı ; kendisinden sonraki eklere
bitişik yazılır.

– Bu kitabı okudunuz mu?

– Çok okunan kitaplar bunlar mıdır?

NOT : “ Mi ” sözcüğü , pekiştirme ve zaman anlamıyla kullanıldığında da ayrı yazılır.

– Tatil güzel mi güzeldi.

– Dışarı çıktım mı o kitabı alacağım.

UYARI : Türkçede olumsuzluk çekim eki olan “ – ma ” , “ – me ” “ – yor ” eki
dolayısıyla darlaşarak “ – mı ” , “ – mi ” ye dönüşebilir, ve daima sözcüğe bitişik
yazılır. Bu eki , soru edatı “ mı , mi ” ile karıştırmamak gerekir !

– Niçin bizimle gelmiyorsun ?
( olumsuzluk çekim eki )

Yön Adlarının Yazımı :

Yön bildiren isimler , yönünü bildirdiği isim önce gelirse “ büyük harfle ” sonra
gelirse “ küçük harfle ” başlar.

– Derste Doğu Karadeniz ‘ in özelliklerini işledik

– Karadeniz ‘in doğusu çok yağış alır.

Gün , Ay Adlarının Yazımı :

Gün ve ay adları , bir tarihe bağlı olarak verildiğinde “ büyük harfle ” diğer
durumlarda “ küçük harfle ” başlar.

– 30 Mart 1994 Çarşamba günü işe başlamış.

– Buraya , her yıl , mart ayında gelir.

Birleşik Eylemlerin Yazımı :

A. Eylemlere getirilen “ ebil – , – eme – , iver – , – eyaz – , – egel – , edur – ,
ekal – , ” ekleri “ Özel kurallı birleşik eylem ” oluştururlar. Bu ekler , eyleme daima
“ bitişik ” yazılırlar.

– Bu yazarın son eserini okuyuver.

– Bugünkü toplantıya katılamadı.

– Dışarıdaki manzaraya bakakaldı.

B. Ad soylu bir sözcükle “ et – eyle- ol – kıl – ” yardımcı eylemlerinden oluşan
birleşik eylemlerde ünlü düşmesi ya da ünsüz türemesi ses olayları görüldüğünde bu
birleşik eylemler daima “ bitişik ” yazılır. Bu birleşik eylemlerde ses olayı
görülmediğinde ise daima “ ayrı ” yazılırlar. Aksi takdirde yazım yanlışı ortaya
çıkar.

– İşi oğluna devir + etti. >> Birleşik eylem.
İsim Yardımcı
eylem
( Devir sözcüğündeki “ i ” ünlüsü düştüğü için birleşil eylem, “devretti ” şeklindeki
bitişik yazılır.)

– Arkadaşını başarısından dolayı tebrik etti >> Birleşik eylem
İsim Yardımcı
eylem
( “ Tebrik et – ” birleşik eyleminde hiçbir ses olayı olmadığı için bu birleşik eylem
ayrı yazılır.)

Birleşik Kelimelerin Yazımı :

– Dilimizde , yeni bir kavramı karşılamak üzere “ kelime birleştirmesi “ yoluyla
kurulan sözlere “ Birleşik kelime ” adı verilir.

A. Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler :

– “Ses düşmesi” görülen birleşik kelimeler , bitişik yazılır.

– Ne – asıl >> Nasıl Pazar – ertesi >> Pazartesi

– Ne- için >> Niçin Sütlü – aş > > Sütlaç

– Kahve – altı >> Kahvaltı

– “ Benzetme” yoluyla “ anlam değişmesine ” uğrayan birleşik kelimeler “bitişik ”
yazılır.

– Aslanağzı >> ( bitki )

– Gelinparmağı >> ( üzüm)

– Kuşburnu >> ( bitki )

– Tavukgöğsü >> ( tatlı )

– Vezirparmağı >> ( tatlı )

– Hanımeli >> ( bitki )

– Karafatma >> ( böcek)

– Ayşekadın >> ( fasulye )

Bir veya iki ögesi “ emir kipiyle “ kurulan birleşik kelimeler “ bitişik ” yazılır.

– Kapkaç – Ateşkes

– Yapboz – Çekyat…

“ – an , – en , – r , – ar , – er , – maz , – mez ” ekleriyle kurulu “ sıfat – fiil
”gruplarından oluşan birleşik kelimeler “ BİTİŞİK” yazılır.

– ağaçkakan – vurdumduymaz

– çöpçatan – külyutmaz

– yolgeçen – sanatsever…

– barışsever

“ – dı , – di ” ekiyle kurulan “ birleşik kelimeler ” bitişik yazılır.

– İmambayıldı

– Mirasyedi

– Şıpsevdi

– Gecekondu …

“ Renk ” bildiren birleşik kelimeler , “ BİTİŞİK ” yazılır.

– Narçiçeği

– Vişneçürüğü

– Camgöbeği…

“ Renk adlarıyla kurulan ” bitki veya hayvan türlerinden birini gösteren birleşik
kelimeler , “ Bitişik ” yazılır.

– Karadut

– Karasinek…

“ Üst , üzeri ” sözlerinin sona getirilmesiyle yapılan birleşik kelimeler “ Bitişik ”
yazılır.

– Akşamüstü ,

– Akşamüzeri ,

– Ayaküstü ,

– Sırtüstü ,

– Suçüstü …

“ Somut olarak yer bildirmeyen “ alt ” sözüyle kurulan birleşik kelimeler de “ Bitişik
” yazılır.

– Bilinçaltı

– Ayakaltı

– Gözaltı

– Şuuraltı…

İki veya daha çok kelimeden oluşmuş yer adları “ BİTİŞİK ” yazılır.

Çanakkale , Karadeniz, Yeşilırmak …

Gümüşhane , Akdeniz ,

Beşiktaş , Acıgöl ,

“ Baş ” sözüyle oluşturulan sıfat tamlaması durumundaki birleşik sözcükler “
BİTİŞİK ” yazılır.

– Başöğretmen ,

– Başyazar…

“ Ara yönleri ” belirten kelimeler , “ BİTİŞİK ” yazılır.

– Güneydoğu ,
– Kuzeybatı…

“ Hane ” sözüyle Farsça kurala göre oluşturulan birleşik kelimeler , “ BİTİŞİK ”
yazılır.

– Hastahane ,
– Yemekhane ,
– Pastahane ,
– Eczahane…
B. Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler :
– Oluşum sırasında 2. kelime değişikliğine “ uğramamışsa ” bu tür birleşik kelimeler
“ AYRI ” yazılır.
46

a ) Hayvan türlerinin birinin adıyla kurulan birleşik kelimeler :

– Ateş böceği ,

– Ağustos böceği

– Van kedisi ,

– Eşek arısı ,

– At sineği…

b) Bitki türlerinden birinin adıyla kurulan birleşik kelimeler :

Peygamber çiçeği ,
– Yıldız çiçeği ,

– Kuş üzümü ,

– Yer mantarı ,

– Kuru fasulye ,

– Şeker pancarı…
– Narçiçeği ( Renk )

– Suçiçeği ( Hastalık )

– Semizotu

– Dereotu…

“ Nesne , eşya ” adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler “ AYRI ” yazılır.

– El sabunu ,

– Banyo sabunu ,

( BİTİŞİK YAZILIR , İSTİSNA )
– Su değirmeni…

“ Yiyecek , içecek ” adlarından biriyle kurulan birleşik kelimeler “ AYRI ” yazılır.

– Su böreği

– İzmir köftesi ,

– Un kurabiyesi…

“ Zaman ” ile ilgili birleşik kelimeler ayrı yazılır.

– Gün ortası ,

– Gece yarısı ,

– Hafta başı ,

– Hafta sonu…
SORU 1 :

Aşağıdakilerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

a) Bilgiyle birleşmeyen bir yetenek de işe yaramaz.

b) Bu iş de bildiğiniz gibi önemini yitirdi.

c) Düşünüp te söylemediğin şeyler var mı?

d) Bunlara yaşlılıkta çok ihtiyacımız olacak.

e) Görünürde önemli bir sebep yokken işten ayrılmış.

CEVAP : C

SORU 2 :
Bu yalnış , öyle kolay kolay af edilir türden değildi. Her kezin içinde beni reziletti.

Yukarıdaki cümlede kaç yazım yanlışı yapılmıştır?

a) 1 b) 2 c) 3 d) 4 e) 5

CEVAP : D
SORU 3 :
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır ?
a) ÖSS , 17 Haziran 2001 Pazar günü yapılmıştı.

b) 12 Kasım onun için özel bir gündü.

c) Seninle Pazar günü tekrar görüşelim , dedi.

d) Buralar haziran aylarında şenlenmeye başlar.

e) Her cuma büyük annesini ziyarete giderdi.
CEVAP : C

SORU 4 : Aşağıdakilerin hangisinde yön bildiren sözcüklerle ilgili bir yazım yanlışı
vardır ?

a) Yayla turizmi için Batı Toroslar da değerlendirilebilir.

b) Mennan Kalesi , Ermenek’in kuzeydoğusuna düşer.
c) Fırtına , yarından itibaren doğu Akdeniz’de etkili olacak.

d) Sanayi sitelerinin Konya’nın kuzeyinde bulunması,

e) Karnavallar , Güney Amerika kültürü için çok önemlidir.
CEVAP : C